Trafik kazaları ve kaza sonrası yükümlülükler

Trafik kazası, karayolunda hareket hâlindeki bir veya birden fazla aracın karıştığı, ölüm, yaralanma veya maddi zararla sonuçlanan olaydır. Kazadan sonraki ilk dakikalarda doğru davranmak hem hayat kurtarır hem de ikinci bir kazayı önler. Sınavda kaza sonrası yükümlülükler ve kazaların nedenleri sık sorulur.

Kazaların başlıca nedenleri

Kazalarda üç unsur rol oynar: insan, araç ve yol. Bunların içinde en büyük pay insan, yani sürücü kusurudur:

• Aşırı hız ve koşullara uygun olmayan hız,
• Takip mesafesine uymamak, hatalı geçiş ve şerit değiştirme,
• Kavşaklarda geçiş hakkına uymamak, kırmızı ışıkta geçmek,
• Alkollü veya yorgun araç kullanmak, telefonla ilgilenmek,
• Bakımsız araç: aşınmış lastik, bozuk fren veya ışıklar.

Kazaya karışan sürücünün ilk yapacakları

1. Durur: Kazaya karışan sürücü olay yerinde durur; kaçmak ağır bir suçtur.
2. Kaza yerini güvenli hâle getirir: Dörtlü flaşörleri yakar, reflektörü arkadan gelen araçların zamanında görebileceği mesafeye koyar, gerekiyorsa kontağı kapatır ve sigara içilmesini önler.
3. Yardım ister: Yaralı varsa 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arar; yer, yaralı sayısı ve durumu hakkında açık bilgi verir.
4. İlk yardım yapar: Bilgisi ölçüsünde yaralıya ilk yardım uygular; yaralıyı hayati tehlike olmadıkça yerinden oynatmaz.
5. Bilgi verir: Diğer taraflara ve görevlilere kimlik, sürücü belgesi, araç ve sigorta bilgilerini verir.

Yaralanmalı veya ölümlü kazada

• Kaza, en yakın polis veya jandarmaya bildirilir; 112 bu bildirimi de sağlar.
• Yetkililer gelinceye kadar kaza yerinden ayrılınmaz; yalnızca yaralıyı hastaneye götürmek veya yardım çağırmak gibi zorunlu hâllerde ayrılınabilir.
• Kaza yerindeki iz ve deliller korunur. Araçların yeri, trafiği tehlikeli biçimde engellemedikçe değiştirilmez; değiştirmek gerekiyorsa önceden konumları işaretlenir.
• Kaza yerine gelen görevliler tespit yapar ve kaza tespit tutanağını düzenler.

Yalnızca maddi hasarlı kazada

Kazada kimse yaralanmamışsa ve taraflar anlaşıyorsa görevli beklemek gerekmez. Sürücüler kaza tespit tutanağını birlikte doldurup imzalar ve araçları trafiği engellemeyecek şekilde yoldan kaldırır.

Tutanakta kaza yeri ve zamanı, sürücü ve araç bilgileri, sigorta bilgileri ve kazanın oluş biçimini gösteren basit bir kroki yer alır. Doldurulan tutanak, hasarın sigortadan karşılanması için sigorta şirketine iletilir.

Kazaya tanık olan sürücü

Kazaya karışmamış ama olay yerinden geçen sürücü de yardımcı olabilir: güvenli bir yerde durur, 112’yi arar ve bilgisi ölçüsünde yardım eder. Merak edip yavaşlamak ve olay yerinde gereksiz kalabalık oluşturmak ise ikinci kazalara ve yardım ekiplerinin gecikmesine neden olur.

Kazadan sonra

Kazadan sonra sürücü yaşadığı şok nedeniyle bir süre dikkatsiz olabilir. Mümkünse araç kullanmaya ara verilir, araç hasarlı ise kontrol ettirilmeden yola devam edilmez.

Sigorta şirketine başvuru ve hasar işlemleri için tutanağın ve olay yerinde çekilen fotoğrafların saklanması işini kolaylaştırır. Fotoğraf çekerken yolda durmak yerine güvenli bir noktada kalınır.

Akılda kalsın

• Kazaya karışan sürücü durur ve kaza yerini işaretler.
• Yaralı varsa 112 aranır, ilk yardım yapılır.
• Yaralanmalı veya ölümlü kazada iz ve deliller korunur, yetkililer beklenir.
• Yalnızca maddi hasarlı kazada taraflar anlaşırsa tutanağı birlikte doldurur ve araçları kaldırır.
• Kazaların en büyük nedeni sürücü kusurudur.