Kavşaklarda geçiş hakkı ve dönüşler

Kavşaklar, farklı yönlerden gelen araç ve yayaların aynı alanı paylaştığı yerlerdir; bu yüzden kazaların en çok yaşandığı noktalardandır. Sınavda kavşak sorularının çoğu bir çizimle sorulur ve “hangi araç önce geçer?” diye biter. Bu derste kavşağa yaklaşırken uyulacak genel kuralları, geçiş hakkı sırasını ve dönüşlerin nasıl yapılacağını öğreneceksin.

Kavşağa yaklaşırken

• Hız azaltılır ve kavşağa hâkim olunacak şekilde yaklaşılır.
• Gidilecek yöne göre uygun şeride önceden geçilir, sinyal zamanında verilir.
• Kavşak içinde ve kavşağa yaklaşırken öndeki aracı geçmek yasaktır.
• Kavşağın ilerisi tıkalıysa, ışık yeşil olsa bile kavşağa girilmez.
• Kavşakta ve kavşağa yerleşim yeri içinde 5 metre, yerleşim yeri dışında 100 metre mesafe içinde duraklanmaz ve park edilmez.

Geçiş hakkını belirleyen kurallar

Bir kavşakta önce trafik görevlisi, sonra ışık, sonra levhalar belirleyicidir. Bunların hiçbiri yoksa genel geçiş kuralları uygulanır:

Kontrolsüz kavşak

Işık, görevli veya geçiş önceliği belirten levha bulunmayan kavşağa kontrolsüz kavşak denir. Burada kavşağa yavaş yaklaşılır, her yön dikkatle kontrol edilir ve sağdan gelen araca yol verilir. Ana yol-tali yol ayrımı varsa (örneğin toprak yoldan asfalt yola çıkılıyorsa) tali yoldan gelen, sağda olsa bile ana yoldakine yol verir.

Kavşağa DUR levhası ile yaklaşan sürücü, yol boş görünse bile durma çizgisinde tam durur; YOL VER levhasında ise yavaşlar, gerekiyorsa durur ve diğer yoldaki araçlara yol verir.

Dönel kavşak

• Kavşağa girerken, içinde dönmekte olan araçlara yol verilir.
• Kavşak içinde ada etrafında, trafik akış yönünde dönülür.
• Kavşaktan çıkılacak yol yaklaştığında sağ sinyal verilir ve sağ şeride geçilerek çıkılır.
• İlk çıkıştan çıkacak sürücü kavşağa sağ şeritten girer.

Sağa ve sola dönüş

Sağa dönüş

Sağa dönecek sürücü önceden en sağ şeride geçer, sağ sinyal verir ve kısa bir yay çizerek döner. Dönülen yolda karşıya geçen yayalara ve sağ tarafındaki bisikletlilere dikkat eder.

Sola dönüş

• İki yönlü yolda: Sürücü kendi yönündeki yolun ortaya en yakın kısmından, sol sinyal vererek döner. Karşıdan gelen düz giden ve sağa dönen araçlara yol verir.
• Tek yönlü yolda: Sola dönüş, yolun en sol şeridinden yapılır.
• Kavşağın ortasına ada veya işaret konmuşsa dönüş bu işaretin gösterdiği şekilde yapılır.

U dönüşü ancak yasaklanmamış ve görüşün yeterli olduğu yerlerde, diğer trafiği tehlikeye sokmadan yapılabilir. Kavşaklarda U dönüşü yasaklayan levha varsa dönüş yapılmaz.

Kavşakta yayalar ve diğer kullanıcılar

Kavşaklarda yalnızca araçlar değil, yayalar ve bisikletliler de vardır. Işıklı kavşakta sağa dönerken, araçlara yeşil yansa bile dönülen yolda yaya ışığı yeşil olan yayalar karşıya geçer; bu yayalara yol verilir. Büyük araçlar dönerken arka tekerlekleri daha içeriden geçer; bu yüzden dönen kamyon veya otobüsün iç tarafında beklemek tehlikelidir.

Akılda kalsın

• Kavşağa yavaş yaklaşılır, içinde ve yakınında geçiş yapılmaz.
• Kontrolsüz kavşakta sağdan gelene yol verilir.
• Dönel kavşakta içerideki araç önce geçer.
• Tali yoldan gelen ana yoldakine yol verir.
• Sola dönen, karşıdan düz gelen ve sağa dönen araçlara yol verir.