Trafik ve Çevre Bilgisi · Ders 6/18
Işıklı işaretler ve trafik görevlisinin işaretleri
Kavşaklardaki trafik ışıkları ve trafik görevlisinin işaretleri, karşılaşan araçlardan hangisinin önce geçeceğini belirler. Bu işaretleri yanlış yorumlamak kavşaklardaki en ağır kazaların nedenidir. Işıkların anlamları, sık karıştırılan sarı ışık durumları ve görevli işaretleri aşağıda sırayla anlatılıyor.
İşaretlere uyulma sırası
Aynı yerde birden fazla işaret varsa öncelik şu sıradadır:
- Trafik görevlisinin işaret ve talimatları,
- Işıklı trafik işaretleri,
- Trafik işaret levhaları ve yer işaretleri,
- Genel trafik kuralları.
Örneğin ışık yeşil yanarken trafik görevlisi “dur” işareti veriyorsa görevliye uyulur. Görevli, anlık duruma göre karar verdiği için ışıktan önce gelir.
Trafik ışıklarının anlamı
| Işık | Anlamı |
|---|---|
| Kırmızı | Dur. Durma çizgisini geçmeden beklenir. |
| Kırmızı ve sarı birlikte | Yeşil yanmak üzere; harekete hazırlan, ama yeşil yanmadan geçme. |
| Yeşil | Geçilebilir; kavşaktaki yayalara ve geçiş üstünlüğü olan araçlara dikkat edilir. |
| Sarı (tek başına) | Kırmızı yanacak; durulur. Güvenli duramayacak kadar yaklaşmış araç dikkatle geçer. |
| Yanıp sönen sarı | Dikkatli ve yavaş geç; kavşaktaki geçiş kurallarına uy. |
| Yanıp sönen kırmızı | DUR levhası gibidir: tam dur, yol uygunsa geç. |
Sarı ışığı “hızlanıp yetiş” diye yorumlamak en sık yapılan hatadır. Sarı, kırmızının habercisidir; asıl kural durmaktır. Ancak sarının yandığı anda durma çizgisine çok yakın olan ve ani fren yapınca tehlike oluşturacak araç, kavşağı dikkatle geçer.
Oklu ve özel ışıklar
- Yeşil ok: Yalnızca ok yönündeki harekete izin verir. Kırmızı ışıkla birlikte yanan yeşil ok varsa, ok yönünde yayalara ve diğer akıştaki araçlara yol vererek geçilebilir.
- Yaya ışıkları: Yaya figürlü kırmızı ve yeşil ışıklardır; yalnızca yayalar için geçerlidir.
- Şerit ışıkları: Bazı tünel ve köprülerde şeritlerin üzerinde bulunur; yeşil ok şeridin kullanılabileceğini, kırmızı çarpı şeridin kapalı olduğunu gösterir.
Sınav ipucu: Işık yeşil olsa bile kavşağın ilerisi tıkalıysa kavşağa girilmez. Kavşakta mahsur kalan araç, diğer yönün yeşil ışığında trafiği kilitler.
Trafik görevlisinin işaretleri
Trafik görevlisi el, kol, düdük ve gerektiğinde ışıklı çubukla trafiği yönetir. Görevlinin duruşu bir trafik ışığı gibi okunur:
- Kolunu yukarı kaldırması: Sarı ışık anlamındadır; dikkat, durmaya hazırlan. Kavşağa girmiş olan araçlar kavşağı boşaltır.
- Görevlinin önü ve arkası: Kırmızı ışık anlamındadır; görevlinin göğsüne veya sırtına doğru gelen araçlar durur.
- Görevlinin sağı ve solu: Yeşil ışık anlamındadır; görevlinin yanlarından gelen araçlar geçebilir.
Görevlinin bir aracı yolun kenarına çekmesini istemesi, düdükle uyarması veya “dur” ihtarı vermesi de uyulması zorunlu talimatlardır. Denetim sırasında “dur” ihtarına uymayıp kaçmanın ağır yaptırımları vardır; ayrıntılar trafik cezaları sayfasında.
Işık çalışmıyorsa
Trafik ışıkları tamamen sönmüşse kavşak, ışık hiç yokmuş gibi değerlendirilir: önce varsa levhalara, levha da yoksa genel geçiş kurallarına uyulur. Kavşağa yavaşça yaklaşılır, her yön kontrol edilir ve gerekirse durulur. Bu durumda kavşakta bir trafik görevlisi varsa onun işaretleri belirleyicidir. Sarı ışığın sürekli yanıp sönmesi de çoğu zaman ışıkların gece veya arıza nedeniyle uyarı moduna alındığını gösterir; bu kavşaklarda da dikkatle ve geçiş kurallarına uyarak geçilir.
Uyarı modundaki kavşakta en sık hata, yanıp sönen sarıyı “bana yol açık” diye okumaktır. Oysa diğer yöndeki sürücü de aynı ışığı görüyor olabilir; geçiş hakkını ışık değil, levhalar ve genel kurallar belirler.
Akılda kalsın
- Sıra: görevli, ışık, levha, genel kural.
- Kırmızı ile sarı birlikte yanarken henüz geçilmez.
- Yanıp sönen kırmızı DUR, yanıp sönen sarı “dikkatli geç” demektir.
- Yeşil ışıkta bile ilerisi tıkalıysa kavşağa girilmez.
- Görevlinin önü ve arkası kırmızı, sağı ve solu yeşil, kolu yukarıda sarı anlamındadır.
Trafik ve Çevre Bilgisi konu testinde her sorunun açıklamasını hemen gör.