Ehliyet sınıfları: hangi belge hangi aracı kullanır?
Türkiye’de sürücü belgeleri, kullanılabilecek araca göre 17 sınıfa ayrılır. Hangi sınıfın hangi aracı kapsadığını, kaç yaşında alınabildiğini ve hangi belgeyi ön şart olarak istediğini aşağıdaki tabloda bir arada bulabilirsin. Motosiklet ile kamyon-otobüs sınıfları için ayrı rehber ve testlerimiz de var.
Kısa cevap: Otomobil için B (18 yaş), motosiklet için gücüne göre A1 (16), A2 (18) veya A (20 ya da 24), kamyon için C1 (18) veya C (21), minibüs için D1 (21), otobüs için D (24) sınıfı gerekir. Yazılı sınav (e-Sınav) bütün sınıflarda aynı yapıdadır: 50 soru, 45 dakika, 70 puan baraj.
Bütün ehliyet sınıfları tablosu
Tablodaki yaşlar, o sınıf için başvurabilmek amacıyla doldurulması gereken en küçük yaştır. “Ön şart” sütunu, başvurudan önce sahip olunması gereken belgeyi gösterir. Römorklu (E’li) sınıflarda römork, azami yüklü ağırlığı 750 kg’ı aşan römork demektir.
Motosiklet sınıfları
| Sınıf | Kullanılabilecek araç | En az yaş | Ön şart |
|---|---|---|---|
| M | Motorlu bisiklet (silindir hacmi 50 cm³’ü, hızı 45 km/saati geçmeyen) | 16 | - |
| A1 | Hafif motosiklet: en çok 125 cm³ ve 11 kW | 16 | - |
| A2 | Gücü en çok 35 kW olan motosiklet | 18 | - |
| A | Bütün motosikletler | 20 veya 24 | 20 yaşında başvuru için en az 2 yıllık A2 belgesi |
| B1 | Dört tekerlekli motosiklet | 16 | - |
Motosiklet ehliyeti rehberi ve 30 soruluk test →
Otomobil ve traktör sınıfları
| Sınıf | Kullanılabilecek araç | En az yaş | Ön şart |
|---|---|---|---|
| B | Otomobil ve kamyonet; 750 kg’a kadar römork takılabilir | 18 | - |
| BE | B sınıfı araç + 750 kg’ı aşan römork | 18 | B |
| F | Lastik tekerlekli traktör | 18 | - |
| G | İş makinesi | 18 | - |
Kamyon ve otobüs sınıfları
| Sınıf | Kullanılabilecek araç | En az yaş | Ön şart |
|---|---|---|---|
| C1 | Azami yüklü ağırlığı 3.500–7.500 kg arası kamyon ve çekici | 18 | B |
| C1E | C1 sınıfı araç + 750 kg’ı aşan römork | 18 | C1 |
| C | Kamyon ve çekici | 21 | B |
| CE | C sınıfı araç + 750 kg’ı aşan römork (tır, dorseli kamyon) | 21 | C |
| D1 | Minibüs | 21 | B |
| D1E | D1 sınıfı araç + 750 kg’ı aşan römork | 21 | D1 |
| D | Otobüs | 24 | B |
| DE | D sınıfı araç + 750 kg’ı aşan römork | 24 | D |
Kamyon ve otobüs ehliyeti rehberi ve 30 soruluk test →
Sınıfların sınavda nasıl sorulduğunu ve B sınıfıyla nelerin kullanılabildiğini sürücü belgesi sınıfları dersinde ayrıca anlattık.
Yazılı sınav sınıfa göre değişir mi?
Hayır. MEB’in e-Sınav kılavuzunda soru sayısı ve süre bütün sertifika sınıfları için tek tabloda verilir. Motosiklet, otomobil, kamyon veya otobüs adayı olman fark etmez; sınav aynı dört dersten, aynı dağılımla gelen sorulardan oluşur:
| Ders | Soru sayısı |
|---|---|
| İlk Yardım | 12 |
| Trafik ve Çevre Bilgisi | 23 |
| Motor ve Araç Tekniği | 9 |
| Trafik Adabı | 6 |
| Toplam (45 dakika) | 50 |
Kılavuzda sınıfa göre ayrı bir soru dağılımı ya da ayrı bir ders tanımlanmaz; teorik derslerin saatleri de sürücü kursu yönetmeliğinde bütün sertifika sınıfları için ortak belirlenir. Sınıflar arasındaki asıl fark direksiyon eğitiminde ve direksiyon sınavında ortaya çıkar: motosiklet adayı motosikletle, kamyon adayı kamyonla sınava girer. Direksiyon sınavının işleyişi için direksiyon sınavı rehberine bakabilirsin.
Bu yüzden hangi sınıfa hazırlanırsan hazırlan, yazılı sınav için çalışacağın kaynak aynıdır: deneme sınavları, günlük sınavlar ve konu anlatımı. Yine de motosiklet ya da ağır vasıta adayının yolda daha çok işine yarayacak kurallar vardır; bunları sınıf rehberlerinde ayrıca topladık.
Elinde başka bir sınıf sürücü belgesi varken yeni bir sınıf eklemek istiyorsan, hangi derslerden ve sınavlardan muaf olacağını kayıt olacağın sürücü kursuna sor; kurs, belgene ve sınav geçmişine göre yol gösterir.
Kademeli geçiş ve ön şartlar
Bazı sınıflar, ancak başka bir belgeyle bir süre deneyim kazandıktan sonra alınabilir. Böylece sürücü daha güçlü veya daha ağır araca adım adım geçer.
- Motosiklette: A1 (16 yaş) → A2 (18 yaş) → A. A sınıfına 20 yaşında geçebilmek için en az iki yıllık A2 belgesi gerekir; A2 deneyimi olmayan aday A sınıfını 24 yaşında alabilir.
- Kamyon ve otobüste: C1, C, D1 ve D sınıfı belge alacakların en az B sınıfı belgesi olmalıdır.
- Römorklu sınıflarda: BE için B, C1E için C1, CE için C, D1E için D1, DE için D belgesi aranır.
Yaş ve deneyim şartları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 76. maddesinde düzenlenir; bu şartlar 1 Ocak 2016’da yürürlüğe giren değişiklikle bugünkü hâlini almıştır.
Sağlık grubu ve geçerlilik süresi
Sağlık yönetmeliği sürücüleri iki gruba ayırır. Ağır taşıt ve yolcu taşıyan araç sürücülerinin bulunduğu ikinci grupta görme ve işitme şartları daha sıkıdır; B sınıfı için alınan rapor bu sınıflara yetmez.
| Grup | Sınıflar |
|---|---|
| Birinci grup | M, A1, A2, A, B1, B, BE, F |
| İkinci grup | C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, G |
Belgelerin geçerlilik süresi de sınıfa göre değişir: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE sınıfları 5 yıl, diğer sınıflar 10 yıl geçerlidir. Süre dolunca belge, gerekirse yeni sağlık raporuyla yenilenir. Raporun nereden alınacağı ehliyet sağlık raporu rehberinde, sınıflara göre harçlar ehliyet ücreti 2026 sayfasında.
Sınıf rehberleri ve testler
Sık sorulan sorular
Yazılı ehliyet sınavı sınıfa göre değişir mi?
Hayır, sınavın yapısı değişmez. MEB'in kılavuzuna göre bütün sertifika sınıflarında e-Sınav 50 sorudan oluşur, 45 dakika sürer ve sorular aynı dört dersten aynı dağılımla gelir. Sınıflar arasındaki asıl fark direksiyon eğitiminde ve direksiyon sınavında kullanılan araçtadır.
Motosiklet ehliyeti kaç yaşında alınır?
A1 sınıfı 16, A2 sınıfı 18 yaşında alınabilir. Bütün motosikletleri kapsayan A sınıfı için ya en az iki yıllık A2 belgesiyle 20 yaşını ya da A2 deneyimi olmadan 24 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
Kamyon ve otobüs ehliyeti için B sınıfı şart mı?
Evet. C1, C, D1 ve D sınıfı belge alacakların en az B sınıfı sürücü belgesine sahip olması gerekir. Römorklu sınıflarda ise önce ilgili sınıf istenir: CE için C, DE için D gibi.
Hangi ehliyetler 5 yıl, hangileri 10 yıl geçerlidir?
Kamyon, çekici, minibüs ve otobüs sınıfları (C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE) 5 yıl; motosiklet, otomobil, traktör ve iş makinesi sınıfları (M, A1, A2, A, B1, B, BE, F, G) 10 yıl geçerlidir.
B sınıfı ehliyetle motosiklet kullanılır mı?
Kendiliğinden kullanılamaz. Şubat 2024 düzenlemesiyle en az iki yıllık B belgesi olan sürücüler, ek direksiyon eğitimi alıp uygulama sınavını geçerse silindir hacmi 125 cm³’e kadar motosikleti kişisel amaçla kullanabilir. Ticari kullanım için A1 belgesi gerekir.
Kaynaklar
- Karayolları Trafik Yönetmeliği, güncel metin (md. 76: sürücü belgesi alacaklarda aranan yaş ve deneyim şartları)
- Karayolları Trafik Yönetmeliğinde değişiklik, Resmî Gazete 17.04.2015, sayı 29329 (yeni sınıflar ve yaş şartları)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, güncel metin (md. 41 ve 66)
- Millî Eğitim Bakanlığı, Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınavı Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2025
- Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği, güncel metin
- Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik, güncel metin
Yazılı sınav aynı: 50 soruluk açıklamalı denemeyle bilgini ölç.