İçeriğe geç

Gösterge paneli ikaz lambaları ve anlamları

33 lambaRenk filtresi · tablo ve kartGüncelleme:

Panelde bir lamba yandığında ilk bakılacak şey rengidir: kırmızı "dur", sarı "kontrol ettir", yeşil ve mavi "bilgi" der. Aşağıda en sık karşılaşılan 33 lambayı simgesiyle, anlamıyla ve o anda yapman gerekenle birlikte listeledik. Simgeler ve renkler markaya göre biraz değişebilir; kesin bilgi aracının kullanım kılavuzundadır.

Kontrol eden: Berat Esen Motor ve araç tekniği editörü · araç sistemleri ve ikaz lambaları ·

Renklerin anlamı: önce rengine bak

KırmızıCiddi arıza veya tehlike. Güvenli yerde dur; kemer, kapı, el freni gibi uyarılarda sorunu hemen gider.
Sarı / turuncuBir sistemde sorun veya dikkat gerektiren durum. Dikkatli sür, en kısa sürede kontrol ettir.
YeşilBilgi: far, sinyal, hız sabitleyici gibi bir sistem açık.
MaviBilgi: uzun far açık. Bazı araçlarda soğuk motor.

Kontağı açtığında lambaların çoğunun birkaç saniye yanıp sonra sönmesi normaldir: araç kendi kontrolünü yapar. Motor çalıştıktan sonra sönmeyen lamba önemlidir.

Bütün ikaz lambaları

Yağ basıncı

KırmızıHemen güvenli yerde dur

Motorda yeterli yağ basıncı yok; yağ seviyesi çok düşmüş veya yağ pompasında sorun olabilir.

Ne yapmalı? Güvenli bir yerde hemen dur ve motoru kapat. Motor soğuyunca yağ seviyesine bak. Seviye normal olduğu hâlde lamba yanıyorsa motoru çalıştırma, aracı servise taşıt.

Şarj (akü)

KırmızıHemen güvenli yerde dur

Alternatör aküyü şarj etmiyor; araç bir süre sonra aküdeki enerji bitince durabilir.

Ne yapmalı? Klima, radyo gibi gereksiz elektrikli donanımı kapat ve en yakın servise git. Çoğu araçta alternatörü döndüren kayış su pompasını da döndürür; kayış kopmuşsa sıcaklık göstergesini izle, hararet olursa dur.

Motor sıcaklığı (hararet)

KırmızıHemen güvenli yerde dur

Motor soğutma suyu çok ısınmış ya da soğutma suyu eksik.

Ne yapmalı? Güvenli yerde dur, motoru kapat ve soğumasını bekle. Motor sıcakken radyatör veya genleşme kabının kapağını açma; basınçlı sıcak su yakar.

Fren sistemi

KırmızıHemen güvenli yerde dur

El freni çekili olabilir. El freni indirildiği hâlde yanıyorsa fren hidroliği azalmış veya fren sisteminde arıza var.

Ne yapmalı? Önce el frenini kontrol et. El freni inikken lamba yanmaya devam ediyorsa sürüşe devam etme; fren hidroliğini ve sistemi kontrol ettir.

P

El freni (park freni)

KırmızıHemen düzelt

El freni (park freni) çekili. Bazı araçlarda fren lambası ile aynı simgedir.

Ne yapmalı? Kalkıştan önce el frenini indir. El freni çekili sürmek balataları ısıtır ve aşındırır.

Hava yastığı

KırmızıEn kısa sürede kontrol ettir

Hava yastığı sisteminde arıza var; kaza anında yastıklar açılmayabilir. Çoğu araçta kırmızı yanar.

Ne yapmalı? En kısa sürede servise götür. Kontak açıldığında birkaç saniye yanıp sönmesi normal kontroldür.

Emniyet kemeri

KırmızıHemen düzelt

Sürücü veya yolculardan biri emniyet kemerini takmamış. Çoğu araçta sesli uyarı da verir.

Ne yapmalı? Kemeri tak, yolcuların da taktığından emin ol.

Açık kapı

KırmızıHemen düzelt

Bir kapı, bagaj veya motor kaputu tam kapanmamış. Simge, açık olan kapıyı gösterebilir.

Ne yapmalı? Güvenli yerde dur ve ilgili kapıyı kapat.

Direksiyon (EPS) arızası

KırmızıHemen güvenli yerde dur

Elektrikli direksiyon yardımında (EPS) arıza var; direksiyon ağırlaşabilir. Bazı araçlarda daha hafif arızalar için sarı yanar.

Ne yapmalı? Direksiyonu sıkı tut, hızını düşür ve güvenli yerde dur. Kırmızı yanıyorsa servise başvur.

Şanzıman sıcaklığı

KırmızıHemen güvenli yerde dur

Otomatik şanzıman aşırı ısınmış. Rengi ve simgesi araca göre değişir; bazı araçlarda sarı yanar.

Ne yapmalı? Güvenli yerde dur, şanzımanın soğumasını bekle. Lamba sık yanıyorsa servise götür.

Motor arıza (check engine)

Sarı / turuncuEn kısa sürede kontrol ettir

Motor kontrol ünitesi motor veya egzoz sisteminde bir arıza algıladı.

Ne yapmalı? Sürekli yanıyorsa en kısa sürede servise götür. Yanıp sönüyorsa sorun daha ciddidir (çoğunlukla tekleme); hızı düşür, yük bindirme ve hemen kontrol ettir.

ABS

ABS

Sarı / turuncuEn kısa sürede kontrol ettir

Kilitlenme önleyici fren sistemi (ABS) devre dışı. Normal fren çalışmaya devam eder.

Ne yapmalı? Sert frenlemede tekerlekler kilitlenebilir; takip mesafesini artır ve en kısa sürede kontrol ettir.

ESP (denge kontrolü)

Sarı / turuncuBilgi

Sürüş sırasında yanıp sönüyorsa ESP o anda kaymayı önlemek için devrededir. Sürekli yanıyorsa sistem kapalı veya arızalıdır.

Ne yapmalı? Yanıp sönüyorsa yol kaygandır: gazı azalt, hızını düşür. Sürekli yanıyor ve sistemi sen kapatmadıysan kontrol ettir.

OFF

ESP kapalı (OFF)

Sarı / turuncuBilgi

Denge kontrolü sürücü tarafından düğmeyle kapatılmış.

Ne yapmalı? Normal sürüşte sistemi açık tut. Çoğu araçta kontak kapatılıp açılınca sistem kendiliğinden yeniden devreye girer.

Kızdırma bujisi (dizel)

Sarı / turuncuBilgi

Dizel motorda kızdırma bujileri silindirleri ısıtıyor. Kontak açılınca yanar, ısınma bitince söner.

Ne yapmalı? Lamba sönünce marşa bas. Motor çalışırken yanıp sönüyor veya sürekli yanıyorsa kızdırma sisteminde arıza olabilir; kontrol ettir.

Yakıt rezerv

Sarı / turuncuHemen düzelt

Depoda yakıt azaldı; araç yedek yakıtla gidiyor.

Ne yapmalı? İlk fırsatta yakıt al. Dizel araçta yakıtın tamamen bitmesi yakıt sistemine hava girmesine yol açabilir.

Lastik basıncı (TPMS)

Sarı / turuncuEn kısa sürede kontrol ettir

Lastiklerden birinin veya birkaçının basıncı düşük. Çoğu araçta kontak açılınca bir süre yanıp sönüp sonra sürekli yanması basınç izleme sisteminin arızalı olduğunu gösterir.

Ne yapmalı? Hızını düşür, ilk uygun yerde lastik basınçlarını ölç ve tamamla. Hasarlı lastikle yola devam etme.

Dizel partikül filtresi (DPF)

Sarı / turuncuEn kısa sürede kontrol ettir

Dizel araçta egzozdaki partikül filtresi isle dolmaya başladı ve temizlenmesi (rejenerasyon) gerekiyor.

Ne yapmalı? Çoğu araçta bir süre yüksek viteste sabit hızla (örneğin şehirlerarası yolda) sürmek filtrenin kendini temizlemesini sağlar. Lamba sönmüyorsa servise götür.

AdBlue

Sarı / turuncuHemen düzelt

Bazı dizel araçlarda kullanılan AdBlue (üre çözeltisi) azaldı ya da sistemde arıza var.

Ne yapmalı? AdBlue deposunu en kısa sürede doldur. AdBlue tamamen biterse çoğu araçta motor kapatıldıktan sonra yeniden çalışmaz; panel çoğu zaman kalan mesafeyi önceden gösterir.

Buzlanma uyarısı

Sarı / turuncuBilgi

Dış hava sıcaklığı donma noktasına yaklaştı (çoğu araçta yaklaşık +3/+4 °C altı); yolda buzlanma olabilir. Bazı araçlarda beyaz yanar.

Ne yapmalı? Özellikle köprü, viyadük ve gölgeli yerlerde hızını düşür, ani fren ve direksiyon hareketinden kaçın.

Cam suyu az

Sarı / turuncuHemen düzelt

Cam yıkama suyu deposu azalmış.

Ne yapmalı? Uygun bir zamanda cam suyu deposunu doldur; kışın donmaya dayanıklı cam suyu kullan.

Servis / bakım zamanı

Sarı / turuncuEn kısa sürede kontrol ettir

Periyodik bakım zamanı geldi veya yaklaşıyor. Bazı araçlarda bakım mesajıyla birlikte görünür.

Ne yapmalı? Bakım randevusu al. Bakım yapılınca gösterge servis tarafından sıfırlanır.

Fren balatası aşınmış

Sarı / turuncuEn kısa sürede kontrol ettir

Fren balatalarından biri aşınma sınırına geldi. Her araçta bulunmaz.

Ne yapmalı? En kısa sürede balataları kontrol ettir ve değiştir.

Motor yağı seviyesi düşük

Sarı / turuncuEn kısa sürede kontrol ettir

Bazı araçlarda sarı yağdanlık simgesi yağ seviyesinin azaldığını gösterir. Kırmızı yağ basıncı lambasından farklıdır.

Ne yapmalı? Uygun bir yerde yağ seviyesini ölç ve gerekiyorsa kılavuzda yazan yağdan ekle.

Arka sis lambası

Sarı / turuncuBilgi

Arka sis lambası açık. Arkadaki sürücüleri kamaştırabileceği için yalnızca yoğun sis, kar gibi görüşün çok azaldığı durumlarda kullanılır.

Ne yapmalı? Görüş düzelince kapat.

Kısa far (kısa huzmeli far)

YeşilBilgi

Kısa farlar açık.

Ne yapmalı? Bilgi amaçlıdır; bir şey yapman gerekmez.

Ön sis farı

YeşilBilgi

Ön sis farları açık.

Ne yapmalı? Sis, kar, yoğun yağmur gibi görüşü azaltan durumlarda kullanılır; görüş düzelince kapat.

Konum (park) lambaları

YeşilBilgi

Konum (park) lambaları açık.

Ne yapmalı? Bilgi amaçlıdır.

Sinyal (ve dörtlü flaşör)

YeşilBilgi

Sağ veya sol sinyal açık; ok yanıp söner. İki ok birlikte yanıp sönüyorsa dörtlü flaşör açıktır.

Ne yapmalı? Manevra bitince sinyalin kapandığından emin ol. Ok normalden hızlı yanıp sönüyorsa çoğu araçta bir sinyal ampulü yanmış demektir.

Hız sabitleyici

YeşilBilgi

Hız sabitleyici (cruise control) açık ve ayarlı hızı koruyor.

Ne yapmalı? Bilgi amaçlıdır. Frene basınca çoğu araçta devre dışı kalır.

A

Start-stop

YeşilBilgi

Start-stop sistemi motoru durakta otomatik olarak durdurdu. Rengi ve simgesi araca göre değişebilir.

Ne yapmalı? Bilgi amaçlıdır. Debriyaja basınca ya da frenden ayağını çekince motor yeniden çalışır.

Uzun far (uzun huzmeli far)

MaviBilgi

Uzun farlar açık.

Ne yapmalı? Karşıdan araç geldiğinde veya bir aracı yakından takip ederken kısa fara geç; uzun far diğer sürücüleri kamaştırır.

Motor soğuk

MaviBilgi

Bazı araçlarda mavi termometre, motorun henüz çalışma sıcaklığına ulaşmadığını gösterir.

Ne yapmalı? Motor ısınana kadar yüksek devirden kaçın. Uzun süre sönmüyorsa termostatı kontrol ettir.

Lamba yanınca ne yapmalı? Üç adımlık karar

  1. Rengine bak. Kırmızıysa güvenli bir yere çekip durmayı düşün; sarıysa sürüşe dikkatle devam edebilirsin; yeşil ve maviyse yalnızca bilgidir.
  2. Yanıp sönüyor mu? Motor arıza lambası yanıp sönüyorsa sorun ciddidir. ESP lambasının yanıp sönmesi ise sistemin o anda çalıştığını, yolun kaygan olduğunu gösterir.
  3. Simgeyi tanı. Yağ basıncı, hararet ve fren lambası yanarsa sürmeye devam etmek motora veya frenlere ağır zarar verebilir. Tanımadığın bir simgede kullanım kılavuzuna bak.

Sınav ipucu: Çalışırken önce şu lambaları iyi öğren: yağ basıncı (yağdanlık), şarj (akü), hararet (termometre), fren (daire içinde ünlem), ABS ve uzun far (mavi). Kırmızı yağ basıncı lambası yandığında yapılacak şey bellidir: güvenli yerde hemen durup motoru kapatmak.

Göstergeler ve lambaların konu anlatımı için gösterge paneli ve ikaz lambaları dersine, ABS ile ESP farkı için karıştırılan kavramlar sayfasına bakabilirsin.

Kendini dene: ikaz lambalarından 10 soru

Şıkkını seç; doğru cevabı ve nedenini hemen gör.

1. Sürüş sırasında kırmızı yağ basıncı lambası yandı. Sürücü ne yapmalıdır?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: B) Güvenli yerde hemen durup motoru kapatmalıdır

Kırmızı yağ basıncı lambası motora yeterli yağ gitmediğini gösterir. Böyle sürmeye devam etmek motora kısa sürede ağır hasar verebilir; hemen durup motoru kapatmak gerekir.

2. Gösterge panelindeki ikaz lambalarında kırmızı renk genellikle neyi anlatır?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: C) Ciddi bir arıza veya güvenlik tehlikesini

Kırmızı lambalar ciddi arıza veya güvenlik tehlikesi anlamına gelir. Sarı/turuncu uyarı, yeşil ve mavi ise bilgi amaçlıdır.

3. ABS lambası sürekli yanıyorsa aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: B) Normal fren çalışır ama sert frenlemede tekerlekler kilitlenebilir

ABS arızasında normal fren sistemi çalışmaya devam eder; yalnızca kilitlenmeyi önleme özelliği devre dışıdır. En kısa sürede kontrol ettirilir.

4. Sürüş sırasında ESP lambası kısa süre yanıp söndü. Bu ne anlama gelir?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: A) ESP o anda kaymayı önlemek için devreye girmiştir

Yanıp sönen ESP lambası sistemin o anda müdahale ettiğini gösterir; yol kaygan olabilir, hız azaltılır. Sürekli yanması ise sistemin kapalı veya arızalı olduğunu gösterir.

5. Mavi renkli far simgesi panelde yanıyorsa hangi lamba açıktır?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: D) Uzun far

Mavi far simgesi uzun farın açık olduğunu gösterir. Karşıdan araç gelirken kısa fara geçilir.

6. Dizel araçta kontağı açınca yanan spiral (yay) biçimli sarı lamba söndükten sonra ne yapılır?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: A) Marşa basılır

Spiral simge kızdırma bujisi lambasıdır. Bujiler silindirleri ısıtırken yanar, söndüğünde marşa basılır.

7. Motor arıza lambasının yanıp sönmesi, sürekli yanmasına göre neyi gösterir?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: B) Daha ciddi bir sorunu

Sürekli yanan motor arıza lambası en kısa sürede kontrol gerektirir. Yanıp sönmesi ise çoğunlukla tekleme gibi daha ciddi bir sorunu gösterir; hız düşürülür ve araç hemen kontrol ettirilir.

8. Motor sıcaklığı lambası kırmızı yandığında aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: C) Motor sıcakken radyatör kapağını açmak

Sıcak motorda soğutma sistemi basınçlıdır. Kapak açılırsa kaynar su fışkırıp yanığa yol açabilir; motorun soğuması beklenir.

9. Kar tanesi biçimli uyarı lambası yandığında sürücü neye dikkat etmelidir?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: B) Yolda buzlanma olabileceğine

Kar tanesi simgesi dış sıcaklığın donma noktasına yaklaştığını gösterir. Özellikle köprü ve gölgeli yerlerde buzlanmaya karşı hız düşürülür.

10. El freni indirildiği hâlde kırmızı fren lambası yanmaya devam ediyor. Bu durum neyi gösterebilir?

Cevap ve açıklama

Doğru cevap: D) Fren hidroliğinin azaldığını veya fren sisteminde arıza olduğunu

Fren lambası el freni çekiliyken yanar. El freni inikken de yanıyorsa fren hidroliği eksik veya fren sisteminde arıza olabilir; sürüşe devam edilmez.

Sık sorulan sorular

Gösterge panelinde kırmızı lamba yanarsa ne yapılır?

Kırmızı lamba ciddi bir arıza veya güvenlik tehlikesi gösterir. Yağ basıncı, hararet ve fren gibi lambalarda güvenli bir yerde hemen durulur ve motor kapatılır. Emniyet kemeri, açık kapı ve el freni lambalarında ise sorun hemen giderilir.

Sarı ikaz lambası yanarken araç kullanılır mı?

Sarı veya turuncu lamba çoğunlukla aracın sürülebileceğini ama bir sistemin kontrol edilmesi gerektiğini anlatır. Dikkatli sürülür ve en kısa sürede kontrol ettirilir. Motor arıza lambası yanıp sönüyorsa sorun daha ciddidir; hız düşürülür ve araç hemen kontrol ettirilir.

Mavi lamba ne anlama gelir?

Mavi far simgesi uzun farın açık olduğunu gösterir. Bazı araçlarda mavi termometre motorun henüz soğuk olduğunu anlatır.

İkaz lambaları her araçta aynı mı?

Temel simgeler ve renk mantığı çoğu araçta benzerdir, ama simgenin biçimi, rengi ve lambanın davranışı markaya ve modele göre değişebilir. Kesin bilgi aracın kullanım kılavuzundadır.