Yükleme, yolcu taşıma, römork ve araç çekme

Kötü bağlanmış bir yük, yolda düşüp arkadaki aracın kazasına; aşırı yük ise fren ve direksiyonun beklenmedik davranmasına neden olur. Römork çekmek ve arızalı aracı çekmek de ayrı dikkat isteyen işlerdir. Yük, yolcu, römork ve arızalı araç çekme kuralları bu başlıkta toplanır.

Yükleme kuralları

Araçlar, tescil belgesinde yazılı azami yüklü ağırlığı ve dingil ağırlıklarını aşacak şekilde yüklenemez. Yük:

• Yola düşmeyecek, dökülmeyecek, akmayacak ve savrulmayacak şekilde bağlanır veya örtülür,
• Sürücünün görüşünü engellemeyecek ve aracın dengesini bozmayacak şekilde yerleştirilir,
• Plakayı, lambaları ve reflektörleri kapatmaz,
• Gürültü çıkarmayacak, toz ve kötü koku yaymayacak şekilde taşınır.

Kum, çakıl, moloz gibi dökülebilen yükler örtülerek taşınır. Ağır yük aracın tabanına ve ortasına yakın, hafif yük üste yerleştirilir; böylece ağırlık merkezi alçalır ve devrilme riski azalır.

Araçtan taşan yük

Yük, aracın genişliğini aşmamalıdır. Uzun yüklerin aracın arkasından taşmasına sınırlı ölçüde izin verilir; bu durumda taşan yükün ucu diğer sürücülerin görebileceği şekilde işaretlenir:

Yolcu taşıma

• Araçta, tescil belgesinde yazılı oturma yeri sayısından fazla yolcu taşınamaz.
• Yük taşıtlarının kasasında ve yükün üzerinde insan taşınmaz.
• Emniyet kemeri bulunan araçlarda sürücü ve tüm yolcular kemer takar; arka koltuk da buna dahildir.
• Kapılar araç tamamen durmadan açılmaz; yolcu inip binerken yol tarafı değil kaldırım tarafı tercih edilir.
• Motosiklette yolcu, sürücünün arkasındaki yerde oturur ve o da koruyucu başlık takar.

Römork çekme

B sınıfı belgeyle otomobil veya kamyonete azami yüklü ağırlığı 750 kg’ı geçmeyen römork takılabilir; daha ağır römork için BE sınıfı gerekir. Römork çeken aracın:

• Çeki demiri ve bağlantıları sağlam, emniyet zinciri veya kablosu takılı olmalıdır,
• Römorkun lambaları, plakası ve reflektörleri çalışır ve görünür durumda olmalıdır,
• Sürücüsü, römorkla birlikte fren mesafesinin uzadığını, virajlarda ve geri manevrada aracın farklı davrandığını bilmelidir.

Römorkta insan taşınmaz. Römork çeken araçların hız sınırı, römorksuz araçlardan daha düşüktür.

Arızalı aracın çekilmesi

Arızalı araçlar kural olarak kurtarıcı ile taşınır. Zorunlu hâllerde bir araç başka bir araçla çekilecekse:

• Araçlar arasında uygun bir çekme halatı veya çeki demiri kullanılır ve bağlantı diğer sürücülerin görebileceği şekilde işaretlenir,
• Çekilen aracın direksiyonunda belgeli bir sürücü bulunur; direksiyon ve frenleri çalışır olmalıdır,
• Her iki araçta dörtlü flaşörler yakılır,
• Ani hızlanma ve frenlemeden kaçınılarak düşük hızla gidilir.

Yüklü araçla sürüş

Yüklü bir araç, boş hâline göre daha geç hızlanır, daha uzun mesafede durur ve virajda daha kolay savrulur. Bu yüzden yüklü sürüşte hız azaltılır, takip mesafesi artırılır ve virajlara daha yavaş girilir. Ağır yük taşırken lastik basıncı, üreticinin yüklü kullanım için önerdiği değere göre ayarlanır. Far ayarı yükle birlikte değişebileceğinden gece karşıdan gelenlerin gözünü almamaya dikkat edilir.

Hayvan taşınacaksa hayvanlar sürücüyü rahatsız etmeyecek ve araç içinde serbestçe dolaşmayacak şekilde, uygun taşıma kafesi veya bölmesinde taşınır. Araç içindeki gevşek eşyalar ani frende öne fırlayabileceği için bagajda veya sabitlenmiş olarak taşınır.

Akılda kalsın

• Araç, ruhsattaki azami yüklü ağırlığı aşacak şekilde yüklenmez.
• Yük düşmeyecek, plakayı ve ışıkları kapatmayacak şekilde bağlanır.
• Taşan yük gündüz kırmızı flama, gece kırmızı ışık veya reflektörle işaretlenir.
• Ruhsattaki oturma yerinden fazla yolcu taşınmaz; kasada insan taşınmaz.
• B sınıfıyla en fazla 750 kg’lık römork çekilir.