Otoyol, tünel, köprü ve hemzemin geçitler

Otoyollar, tüneller, köprüler ve hemzemin geçitler kendine özgü kuralları olan yol kesimleridir. Otoyolda yüksek hız, tünelde kapalı alan, hemzemin geçitte trenin duramaması riskleri büyütür. Bu kesimlerin her birinin kendine özgü kuralları vardır ve sınavda ayrı ayrı sorulur.

Otoyolda sürüş

Otoyollar yalnızca motorlu araçların kullanımına açık, giriş ve çıkışları kontrol edilen yollardır. Otoyola yayalar, hayvanlar, motorsuz araçlar, motorlu bisikletler, traktörler ve iş makineleri giremez.

Giriş ve çıkış

• Otoyola hızlanma şeridinden girilir; bu şeritte hız, otoyol trafiğine uyacak düzeye çıkarılır ve uygun boşluk bulununca sinyal verilerek akışa katılınır.
• Otoyoldaki araçların geçiş hakkı vardır; katılan araç onlara yol verir.
• Çıkışa yaklaşırken önceden sağ şeride geçilir, yavaşlama şeridine girildikten sonra hız azaltılır.
• Çıkış kaçırılırsa geri dönülmez, bir sonraki çıkış kullanılır.

Otoyolda yasak olanlar

• Geri gitmek, U dönüşü yapmak ve ayırıcıdan karşı yöne geçmek,
• Emniyet şeridinde gitmek, duraklamak ve park etmek (arıza ve zorunlu durumlar hariç),
• Yolcu indirip bindirmek,
• Gereksiz yere çok yavaş gitmek.

Tünelde sürüş

• Tünele girmeden önce farlar yakılır, güneş gözlüğü çıkarılır.
• Tünelde hız sınırına ve takip mesafesine özenle uyulur; şerit değiştirilmez.
• Tünelde duraklamak, park etmek, geri gitmek ve U dönüşü yapmak yasaktır.
• Arıza hâlinde dörtlü flaşör yakılır, mümkünse araç arıza cebine çekilir ve motor durdurulur.
• Tünelde yangın varsa araç terk edilir, acil çıkış işaretleri izlenir.

Köprülerde ve viyadüklerde

Köprüler ve viyadükler, yandan gelen rüzgâra açıktır ve kışın çevredeki yoldan önce buzlanır. Bu kesimlerde hız düşürülür, direksiyon sıkı tutulur. Köprülerde duraklamak ve park etmek yasaktır.

Hemzemin (demiryolu) geçitler

Tren, ağırlığı ve hızı nedeniyle çok uzun mesafede durabilir; bu yüzden hemzemin geçitlerde geçiş hakkı her zaman trenindir.

• Geçitte öndeki aracı geçmek, duraklamak ve park etmek yasaktır.
• Geçidin üzerinde vites değiştirilmez; araç uygun viteste kararlı biçimde geçirilir.
• Araç geçidin üzerinde arızalanırsa önce yolcular indirilir ve uzaklaştırılır, ardından aracın geçitten çıkarılması ve demiryolu görevlilerinin uyarılması sağlanır.

Otoyolda arıza

Otoyolda araç arızalanırsa dörtlü flaşörler yakılarak emniyet şeridine çekilir. Yolcular araçtan sağ taraftan, yani trafik akışından uzak taraftan indirilir ve mümkünse bariyerin arkasında güvenli bir yere alınır. Reflektör, yüksek hızla gelen araçların durabilmesi için yeterince geriye konur. Arızalı araç otoyolda kendi başına çekilmeye çalışılmaz; yardım için ilgili birimler aranır.

Otoyolda yorgunluk ve hız algısı

Otoyolda uzun süre sabit hızla gitmek dikkati azaltır ve yorgunluğu fark etmeyi zorlaştırır. Düzenli aralıklarla dinlenme tesislerinde mola vermek, uyku hâli hissedildiğinde ise hemen güvenli bir yerde durmak gerekir. Hız algısı da yanıltıcıdır: otoyoldan çıktıktan sonra araç olduğundan yavaş gidiyormuş gibi hissedilir, bu yüzden çıkışta hız göstergesi kontrol edilir.

Akılda kalsın

• Otoyola hızlanma şeridinden girilir, yavaşlama şeridinden çıkılır.
• Otoyolda geri gitmek, U dönüşü ve emniyet şeridinde gitmek yasaktır.
• Yaya, motorsuz araç, motorlu bisiklet, traktör ve iş makinesi otoyola giremez.
• Tünele girerken farlar yakılır; tünelde durulmaz ve şerit değiştirilmez.
• Hemzemin geçitte geçiş hakkı trenindir; bariyer inerken geçide girilmez.