Trafik ve Çevre Bilgisi · Ders 9/18
Şerit izleme, şerit değiştirme ve sollama
Sollama, yani öndeki aracı geçmek, trafikteki en riskli manevralardan biridir; şehirlerarası yollarda kafa kafaya çarpışmaların önemli bir kısmı hatalı geçişlerden kaynaklanır. Sınavda geçişin hangi taraftan ve hangi sırayla yapılacağı ile nerede yasak olduğu sık sorulur. Şerit değiştirme ve geçme, kazaların en sık yaşandığı manevralar arasındadır.
Şerit izleme kuralları
- Araçlar, sağdan gitme kuralına uyarak yolun sağ tarafını kullanır.
- Çok şeritli yollarda yavaş giden araçlar en sağ şeridi izler; sol şeritler daha hızlı akış ve geçiş içindir.
- Sürücü, şerit çizgilerinin arasında kalarak gider; iki şeridi birden işgal etmez.
- Şeritler arasında gereksiz yere sürekli şerit değiştirmek (“makas atmak”) yasak ve tehlikelidir.
- Toplu taşıma için ayrılmış şeritler, levhalarla izin verilmedikçe diğer araçlarca kullanılmaz.
Şerit değiştirmenin aşamaları
- İç ve dış aynalardan arkadaki ve yandaki trafiği kontrol et.
- Aynalarda görünmeyen kör noktayı omuz üzerinden kısa bir bakışla kontrol et.
- Gideceğin yönün sinyalini, diğer sürücülerin fark edeceği kadar önceden ver.
- Güvenliyse, hızını koruyarak yumuşak bir hareketle şerit değiştir.
- Sinyali kapat.
Sinyal vermek sana geçiş hakkı vermez; yalnızca niyetini bildirir. Gideceğin şeritteki araç yaklaşıyorsa beklemen gerekir.
Öndeki aracı geçme (sollama)
Geçiş kural olarak soldan yapılır. Geçmeye başlamadan önce şunlardan emin olunmalıdır:
- Geçme yasağı olan bir yerde bulunmuyorsun ve yol çizgisi kesik,
- Karşı yönden gelen araçlar ve görüş mesafesi, geçişi tamamlamaya yetecek kadar uygun,
- Arkadaki araç seni geçmeye başlamamış,
- Öndeki araç sola dönmek veya bir başka aracı geçmek için sinyal vermemiş.
Geçiş sırasında geçilen araçla arada yeterli yanal mesafe bırakılır. Geçiş bittikten sonra sağa dönüş sinyali verilir ve geçilen aracın önünü kesmeden, yeterli mesafe bırakılarak sağ şeride dönülür.
Geçilen sürücünün görevi
Geçilen sürücü hızını artırmaz, gerekirse sağa yanaşarak geçişi kolaylaştırır. Geçişi zorlaştırmak, hızlanarak yarışa girmek hem kural ihlali hem de tehlikeli bir davranıştır.
Sınav ipucu: Sağdan geçmenin sınavda en çok sorulan istisnası şudur: sola dönmek için yolun ortasına yanaşıp sinyal veren araç sağdan geçilir. Bunun dışında geçiş soldan yapılır.
Geçmenin yasak olduğu yerler
| Yer veya durum | Neden yasak? |
|---|---|
| Tepe üstleri ve görüşün yetersiz olduğu virajlar | Karşıdan gelen araç görülemez. |
| Kavşaklar ve kavşağa yaklaşırken | Dönen ve kavşağa giren araçlarla çarpışma riski vardır. |
| Hemzemin geçitler | Geçitte durma veya hızlı manevra çok tehlikelidir. |
| Yaya geçitleri | Geçilen aracın gizlediği yaya görülemez. |
| Geçme yasağı levhası ve devamlı çizgi olan kesimler | Yol yönetimi o kesimde geçişi tehlikeli bulmuştur. |
| Görüşü azaltan sis, yoğun yağış gibi koşullar | Karşı yön ve mesafe güvenle değerlendirilemez. |
Yaya geçidinde öndeki araç durmuşsa, sebebi büyük ihtimalle karşıya geçen bir yayadır. Bu aracı geçmek, yayanın görülmeden çarpılmasına yol açabilir.
Büyük araçlar ve kör nokta
Kamyon ve otobüslerin kör noktaları geniştir; bu araçların yan tarafında uzun süre kalmak, sürücünün seni görmemesine yol açar. Ağır taşıtı geçerken geçişi kararlı ve hızlı tamamla, önüne geçtikten sonra yeterli mesafe bırakmadan sağa kırma.
Geçiş yarıda kalırsa
Geçişe başladıktan sonra karşıdan beklenmedik şekilde bir araç belirirse ya da öndeki araç hızlanırsa, geçişi zorlamak yerine hız azaltılıp güvenli bir boşlukla tekrar arkasına dönülür. Sağ şeride dönerken sinyal verilir. Birden fazla aracı tek seferde geçmeye çalışmak, geçiş süresini uzattığı için riski büyütür; gerekirse araçlar arasında kalan güvenli boşluklardan yararlanılarak aşama aşama geçilir.
Akılda kalsın
- Yavaş giden araç en sağ şeritten gider.
- Şerit değiştirme: ayna, kör nokta, sinyal, hareket.
- Geçiş soldan yapılır; sola dönmek için sinyal veren araç sağdan geçilir.
- Geçilen sürücü hızlanmaz, gerekirse sağa yanaşır.
- Tepe üstü, viraj, kavşak, hemzemin geçit ve yaya geçidinde geçilmez.
Trafik ve Çevre Bilgisi konu testinde her sorunun açıklamasını hemen gör.