Araç bakımı, kontroller ve ekonomik sürüş

Düzenli bakım yapılan bir araç hem daha güvenlidir hem de daha az yakıt harcar ve çevreyi daha az kirletir. Sürücünün bakım konusunda iki görevi vardır: basit kontrolleri kendisi yapmak ve üreticinin belirttiği periyodik bakımları zamanında yaptırmak. Bu ders, öğrendiğin sistemleri günlük kullanımla birleştirir.

Yola çıkmadan önce kontroller

Özellikle uzun yolculuktan önce aşağıdaki kontroller yapılmalıdır. Sıvı kontrolleri araç düz zemindeyken ve motor soğukken yapılır.

• Motor yağı: Yağ çubuğundaki iki işaret arasında olmalı.
• Soğutma suyu: Genleşme kabındaki en az ve en çok çizgileri arasında olmalı.
• Fren hidroliği: Haznedeki seviye işaretleri arasında olmalı. Sık sık azalıyorsa kaçak vardır.
• Cam suyu: Silecek suyu deposu dolu olmalı; kışın donmayı önleyen sıvı kullanılmalı.
• Lastikler: Basınç, diş derinliği ve yanaklarda hasar kontrol edilmeli; stepnenin de durumu unutulmamalı.
• Işıklar: Farlar, stop lambaları, sinyaller ve plaka lambası çalışmalı.
• Silecekler: Cam üzerinde iz bırakan ya da ses yapan silecek lastikleri değiştirilmeli.
• Zorunlu donanım: Reflektör, ilk yardım çantası ve yangın söndürme cihazı araçta bulunmalı.

Egzoz dumanından arıza tanıma

Sağlıklı ve çalışma sıcaklığına ulaşmış bir motorun egzoz dumanı neredeyse görünmez. Dumanın rengi motordaki sorun hakkında ipucu verir:

Soğuk havada motor yeni çalıştırıldığında egzozdan çıkan ince beyaz buhar normaldir; motor ısınınca kaybolur.

Egzoz sistemi, katalitik konvertör ve emisyon

Egzoz sistemi yanmış gazları motordan uzaklaştırır, sesini azaltır ve zararlı gazları temizler. Katalitik konvertör, egzozdaki karbonmonoksit, yanmamış yakıt ve azot oksitler gibi zararlı gazları daha az zararlı gazlara dönüştürür. Dizel araçlarda ayrıca partikül filtresi, egzozdaki is parçacıklarını tutar.

• Egzoz sistemindeki bir delik, kokusuz ve renksiz olan zehirli karbonmonoksit gazının araç içine sızmasına yol açabilir. Bu gaz baş ağrısı, uyku hâli ve bilinç kaybına neden olur.
• Kapalı garajda motor çalıştırılıp bekletilmez.
• Araçların egzoz emisyon ölçümü yasal olarak yaptırılmak zorundadır; ölçümde değerleri aşan aracın ayarı yaptırılmalıdır.

Ekonomik sürüş: yakıttan tasarruf

Yakıt tasarrufu hem bütçeyi hem de çevreyi korur. Çoğu zaman güvenli sürüş ile ekonomik sürüş aynı alışkanlıklardan oluşur.

1. Ani kalkış ve sert frenlemeden kaçın; trafiği önceden okuyarak yumuşak sür.
2. Yol ve trafik koşullarının izin verdiği en yüksek viteste, düşük ve dengeli devirde git.
3. Yavaşlarken vitesteyken gazdan ayağını çek; vitesi gereksiz yere boşa alma.
4. Lastik basıncını doğru tut; düşük basınç tüketimi artırır.
5. Araçta gereksiz yük taşıma; kullanmadığın port bagajı sök.
6. Uzun süre beklerken motoru rölantide çalıştırma.
7. Klimayı gereğinden fazla kullanma; yüksek hızda camları açık tutmanın da hava direncini artırdığını unutma.
8. Hava filtresi, bujiler ve yağ bakımını zamanında yaptır.

Dikkat edilmesi gereken arıza belirtileri

• Araç düz yolda bir yana çekiyorsa ön düzen veya lastik basıncı kontrol edilir.
• Motor tekliyor, sarsılıyorsa buji, ateşleme veya yakıt sistemi kontrol ettirilir.
• Aracın altında sıvı lekesi varsa rengine göre (yağ, soğutma suyu, fren hidroliği) kaçak araştırılır.
• Yanık kokusu, aşırı ısınmış fren veya debriyajı ya da elektrik arızasını gösterebilir.

Konuyu bitirdiysen motor ve araç tekniği konu testini çözerek kendini dene, ardından ehliyet deneme sınavına geç.

Akılda kalsın

• Sıvı seviyeleri düz zeminde ve motor soğukken kontrol edilir.
• Mavi duman yağ yakmayı, siyah duman zengin karışımı gösterir.
• Katalitik konvertör zararlı egzoz gazlarını azaltır.
• Karbonmonoksit kokusuzdur; egzoz kaçağı ve kapalı garaj tehlikelidir.
• Yumuşak sürüş, doğru vites ve doğru lastik basıncı yakıt tasarrufu sağlar.