Çevreye ve topluma karşı sorumluluk

Trafik yalnızca yolu kullananları değil, yolun çevresinde yaşayan herkesi etkiler. Bir sürücünün çaldığı korna evde uyuyan bir bebeği uyandırır, camdan attığı çöp kilometrelerce uzağa savrulur, yanlış park ettiği araç bir ambulansın yolunu kapatabilir. Çevreye ve topluma karşı sorumluluk, aracın etkisinin sürücünün kendisiyle sınırlı olmadığını bilmektir.

Gürültü kirliliği

• Yerleşim yerlerinde gereksiz korna çalınmaz; özellikle gece, hastane ve okul çevresinde sessizliğe özen gösterilir.
• Araçta yüksek sesle müzik dinlemek hem çevreyi rahatsız eder hem de sürücünün siren veya korna seslerini duymasını engeller.
• Egzoz sisteminin sesini artıracak şekilde değiştirilmesi ve gereksiz yere motoru bağırtmak gürültü kirliliği yaratır.

Hava ve çevre kirliliği

Taşıtların egzoz gazları, özellikle kalabalık şehirlerde hava kirliliğinin önemli kaynaklarındandır. Sürücü bu kirliliği azaltmak için çok şey yapabilir:

• Aracın bakımlarını ve egzoz emisyon ölçümünü zamanında yaptırmak,
• Gereksiz yere motoru rölantide çalıştırmamak,
• Ani hızlanma ve frenlemeden kaçınarak ekonomik sürmek,
• Kısa mesafelerde yürümeyi, bisikleti veya toplu taşımayı tercih etmek,
• Araçtan dışarı çöp, izmarit veya başka bir şey atmamak; atıkları çöp kutusuna kadar araçta taşımak,
• Atık yağı, aküyü ve lastikleri çevreye bırakmamak, toplama noktalarına teslim etmek.

Araçtan atılan yanan bir izmarit, kuru mevsimde orman ve anız yangınlarına neden olabilir. Yol kenarına atılan çöpler hem çevreyi kirletir hem de temizlik görevlilerini tehlikeli bir işe mahkûm eder.

Doğru park ve kamu alanlarına özen

Park, trafik adabının en çok sınandığı konulardan biridir. Yanlış park edilmiş bir araç yalnızca bir kural ihlali değildir; başkalarının hayatını zorlaştırır.

Trafik işaret levhaları, bariyerler ve yol aydınlatmaları kamu malıdır; bunlara zarar vermek herkesin güvenliğini etkiler. Hasar görmüş veya yerinden çıkmış bir işaret fark edildiğinde ilgili kuruma bildirmek de bir sorumluluktur.

Geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermek

Görev hâlindeyken ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini kullanan ambulans, itfaiye, polis gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermek hem yasal bir zorunluluk hem de toplumsal bir sorumluluktur. Bu araçların birkaç dakikası, bir insanın hayatını kurtarabilir.

• Siren duyulduğunda sakin kalınır, aracın hangi yönden geldiği aynalardan anlaşılır.
• Güvenli şekilde sağa yanaşılarak yol açılır; ani ve paniğe dayalı manevralardan kaçınılır.
• Emniyet şeridi her zaman boş bırakılır; bu şerit acil durum araçları içindir.
• Geçiş üstünlüğü olan aracın hemen arkasından takip ederek trafiği geçmeye çalışmak yanlıştır.

Örnek durum

Kemal Bey market alışverişi için birkaç dakikalığına durmak ister. Marketin önündeki tek boş yer engelli park yeridir. "Hemen dönerim" diye düşünse de o birkaç dakikada yere ihtiyacı olan bir engelli sürücünün gelebileceğini hatırlar. Biraz ilerideki otoparka park eder ve yürüyerek gelir. Trafik adabı, kısa süreliğine de olsa başkasının hakkını kullanmamaktır.

Akılda kalsın

• Araçtan çöp ve izmarit atılmaz; izmarit yangına yol açabilir.
• Yerleşim yerinde gereksiz korna çalınmaz, yüksek sesle müzik dinlenmez.
• Kaldırıma, engelli park yerine ve otobüs durağına park edilmez.
• Emniyet şeridi acil durum araçları için her zaman boş bırakılır.
• Bakımlı araç ve ekonomik sürüş hava kirliliğini azaltır.