Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi: kimlere gerekir?
Kısa cevap: Psikoteknik değerlendirme, sürüş için gereken dikkat ve tepki becerilerini ölçen bir testtir; çoğu durumda bir psikiyatri uzmanı muayenesiyle birlikte istenir. Ehliyeti geri alınan sürücülerden en çok şu üç durumda aranır: bir yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanı, alkol nedeniyle belgenin üçüncü veya daha fazla kez geri alınması ve aday sürücülükte belge iptali sonrası yeniden belge almak.
Psikoteknik değerlendirme nedir?
Psikoteknik değerlendirme, bilgisayar destekli testlerle sürücünün araç kullanırken ihtiyaç duyduğu zihinsel ve psikomotor becerilerin ölçülmesidir. Testlerde genellikle dikkat, tepki süresi, el-göz koordinasyonu, hız ve mesafe algısı gibi beceriler değerlendirilir. Bir bilgi sınavı değildir; trafik kurallarını değil, bu kuralları uygularken gereken becerileri ölçer.
Psikiyatri uzmanı muayenesi ise ayrı bir değerlendirmedir: uzman, kişinin araç kullanmasına engel bir durumun bulunup bulunmadığına bakar. Kanun birçok durumda ikisini birlikte ister.
Kimlere gerekir?
| Durum | Yaptırım | Belgeyi geri almak için |
|---|---|---|
| Bir yıl içinde ilk kez 100 ceza puanı | Belge 2 ay geri alınır | Trafik eğitimi (psikoteknik istenmez) |
| Aynı yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanı | Belge 4 ay geri alınır | Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
| Alkol: son 5 yıl içinde ikinci geri alma | Belge 2 yıl geri alınır | Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi |
| Alkol: son 5 yıl içinde üçüncü ve sonraki geri almalar | Belge 5 yıl geri alınır | Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
| Aday sürücülük süresinde belge iptali | Belge iptal edilir | Kurs ve sınavlar baştan; psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi; idari para cezalarının ödenmiş olması |
Ceza puanı sistemini ceza puanı sayfasında, alkol yaptırımlarını alkollü araç kullanma cezası sayfasında, aday sürücülükle ilgili 2026 değişikliklerini de 2026 trafik ve ehliyet değişiklikleri sayfasında ayrıntılı anlattık.
Mesleki sürücüler
Psikoteknik değerlendirme yalnızca ceza durumlarında istenmez. Ticari yolcu ve yük taşımacılığında çalışan sürücülerden, taşımacılık mevzuatı gereği psikoteknik değerlendirme belgesi istenir. 29 Ocak 2026'da yayımlanan yönetmelik değişikliğine göre SRC belgesi olan sürücülerin belgesi 66 yaşından gün aldıklarında geçici olarak geçersiz hâle gelir; geçerli sürücü sağlık raporu ve psikoteknik değerlendirmeyle 69 yaşından gün alana kadar kullanılabilir. Belgenin geçerlilik süresi ve hangi işler için istendiği konusunda işverenine ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının duyurularına başvur.
Süreç adım adım
- Kararı oku: Belgenin hangi gerekçeyle, ne kadar süreyle geri alındığını ve iade için hangi şartların istendiğini sana bildirilen karardan öğren. Ceza puanını e-Devlet'te "ceza puanı" araması yaparak görebilirsin.
- Psikoteknik merkezi seç: İl sağlık müdürlüğünce yetkilendirilmiş bir psikoteknik değerlendirme merkezinden randevu al. Yanına kimlik kartını götür.
- Testlere gir: Testler bilgisayar başında yapılır. Dinlenmiş gelmek, gözlük veya lens kullanıyorsan yanında bulundurmak sonucu olumlu etkiler.
- Psikiyatri muayenesi: Kanun psikiyatri uzmanı muayenesini de istiyorsa, psikiyatri uzmanı bulunan bir sağlık kuruluşunda muayene olursun.
- Belgenin iadesi: Geri alma süresi dolduğunda ve istenen raporlar olumlu olduğunda belgen iade edilir. Süre dolmadan rapor almak, belgeyi erken geri almanı sağlamaz.
Ücret: Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinin ücreti merkeze ve kuruma göre değişir. Doğrulanmış resmî bir tarife bulamadığımız için tutar vermiyoruz; randevu alırken merkezden öğren. (Son kontrol: 21 Ekim 2026)
Sürücü sağlık raporundan farkı
Ehliyet almak ve yenilemek için istenen belge sürücü sağlık raporudur. Bu rapor genel sağlık durumuna bakar. Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi ise yukarıdaki özel durumlarda, çoğunlukla belgesi geri alınmış ya da iptal edilmiş sürücülerden ek olarak istenir.
Sık sorulan sorular
Ceza puanında psikoteknik ne zaman gerekir?
Bir yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanına ulaşan sürücünün belgesi 4 ay geri alınır. Belgenin iadesi için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçmek gerekir. İlk 100 puanda psikoteknik değil, trafik eğitimi istenir.
Alkolden ehliyete el konulunca psikoteknik gerekir mi?
Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesine göre alkol nedeniyle son beş yıl içinde belgesi ikinci kez geri alınan sürücü eğitime, üç veya daha fazla kez geri alınan sürücü ise psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur.
Aday sürücülükte ehliyetim iptal edilirse ne olur?
Belgesi iptal edilen aday sürücü, yeniden belge almak için sürücü kursu ve sınavlar dahil süreci baştan yaşar. Ayrıca psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçmesi ve kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamını ödemiş olması gerekir.
Psikoteknik testte neler ölçülür?
Bilgisayar destekli testlerle dikkat, tepki süresi, el-göz koordinasyonu, hız ve mesafe algısı gibi sürüş için önemli beceriler ölçülür.
Psikoteknik değerlendirme nerede yapılır?
İl sağlık müdürlüklerince yetkilendirilmiş psikoteknik değerlendirme merkezlerinde yapılır. Psikiyatri muayenesi ise psikiyatri uzmanı bulunan bir sağlık kuruluşunda yapılır.
Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md. 48 ve md. 118, güncel metin
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 7574 sayılı Kanunla değişik konsolide metin (Lexpera)
- 7574 sayılı Kanun (Resmî Gazete 27.02.2026)
- 7590 sayılı Kanun (Resmî Gazete 31.07.2026, sayı 33326; KTK ek 17 aday sürücülük)
- Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı, Ceza puanı uygulaması
- Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğinde Değişiklik (Resmî Gazete 29.01.2026, sayı 33152)
- TRT Haber: Psikoteknik belgesi nasıl alınır, nereden alınır?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; site Millî Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya başka bir kamu kurumuyla bağlantılı değildir. Kurallar ve ücretler sık değişir; işlem yapmadan önce ilgili kurumun güncel duyurusunu kontrol et.